آموزه‌های تربیتی افسانه‌ها در ادبیات و نقش آن در آموزش عرفان و الهیات
کد مقاله : 1140-4THEOCONF
نویسندگان
داود خوش باور *1، میلاد موحدی راد2
1استادیار گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان ، تهران ، ایران
2مدرس گروه آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان تهران ، ایران
چکیده مقاله
مسئله: نظریه‌های مختلف درباره پیدایش جهان و مواجهه با آنچه در اساطیر، متون دینی و داستان‌های افسانه‌ای آمده است، غالباً جنبه‌های تخیلی و نمادین دارند. عرفا و علمای الهیات به‌منظور بیان مفاهیمی که درک آن‌ها از طریق حواس و عقل مستقیم ممکن نیست، از تمثیل، رمز و زبان رمزآمیز بهره برده‌اند.
هدف: این مقاله به تحلیل افسانه‌ی ایرانی «دختر انار» از کتاب افسانه‌های آذربایجان (جلد دوم) می‌پردازد تا نقش این افسانه در آموزش الهیات و مسائل تربیتی را آشکار سازد.
روش: پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی این افسانه پرداخته و رمزها و تمثیل‌های به‌کاررفته در آن را تحلیل می‌کند. همچنین نقش تربیتی و الهیاتی این افسانه از منظر تطابق آن با مفاهیم اخلاقی و تربیتی ارزیابی شده است.
یافته‌ها: بررسی افسانه‌ی «دختر انار» نشان می‌دهد که رمزها و تمثیل‌های عامیانه به‌کاررفته در آن حاوی پیام‌های اخلاقی و الهیاتی عمیقی هستند. این پیام‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که آموزش مفاهیم تربیتی و دینی به‌صورت غیرمستقیم و مؤثر به مخاطبان منتقل شوند.
نتیجه‌گیری: افسانه‌ی «دختر انار» نمونه‌ای از کاربرد تمثیل و رمز در ادبیات عامیانه ایران است که از طریق آن می‌توان به عمق ارتباط میان مفاهیم الهیاتی و مسائل تربیتی پی برد. این افسانه بازتاب‌دهنده رویکرد خلاقانه عرفا و علمای اخلاق ایرانی در انتقال مفاهیم الهیاتی از طریق روایت‌های نمادین است.
کلیدواژه ها
آموزش الهیات ، افسانه ، تمثیل، دخترانار، ادبیات.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی